ΠΕΡΙ ΤΗΣ «ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ ΙΔΕΑΣ»

Η εθνική ιδεολογία των Ελλήνων τον 19ο αιώνα

«Ωρκίσθημεν λοιπόν υπέρ της ελευθερίας των ομοδόξων χριστιανών, και όλων των Ελλήνων· αλλά διάφορα περιστατικά περιώρισαν ημάς εις ωρισμένην έκτασιν». Ιωάννης Κωλέττης Από τη φλόγα του 1821 γεννήθηκε ένα όραμα που θα καθόριζε τη μοίρα της Ελλάδας για περισσότερο από έναν αιώνα. Η Μεγάλη Ιδέα –το ιδεώδες της εθνικής ολοκλήρωσης και της ιστορικής αποκατάστασης του ελληνισμού που διατυπώθηκε στην Γ´ Εθνοσυνέλευση, στον εμπνευσμένο λόγο του Ιωάννη Κωλέττη– έγινε η ψυχή μιας εποχής, η πολιτική πυξίδα ενός νεαρού κράτους και το όνειρο γενεών που αναζητούσαν τη θέση τους στην Ευρώπη. Από τα περιορισμένα σύνορα της μικρής Ελλάδας του Όθωνα, την ειρκτή (φυλακή) για τους πολεμιστές του Εθνικοαπελευθερωτικού Αγώνα, έως τη Μικρασιατική Καταστροφή, η Ελλάδα πορεύτηκε με το βλέμμα στραμμένο στην Ανατολή, πιστεύοντας πως τα πρώτα της σύνορα ήταν μόνο η αρχή. Η Μεγάλη Ιδέα δεν υπήρξε απλώς ένα πολιτικό σχέδιο· υπήρξε η έκφραση μιας βαθιάς ιστορικής μνήμης και η προσπάθεια ενός λαού να συνδέσει το αρχαίο του παρελθόν με το νεότερο πεπρωμένο του. Μέσα από την πολιτική ρητορική του Ιωάννη Κωλέττη, τις μεταρρυθμίσεις, τους πολέμους, τις διπλωματικές επιτυχίες και τις δραματικές ήττες, ξετυλίγεται η ιστορία μιας ιδέας που άλλοτε ενέπνευσε ενότητα και άλλοτε προκάλεσε διχασμό. Η Μεγάλη Ιδέα δεν είναι μόνο η αφήγηση μιας πολιτικής διαδρομής· είναι το χρονικό μιας εθνικής ψυχολογίας. Ενός ονείρου που ύψωσε και λύγισε την Ελλάδα, που ένωσε και πλήγωσε τον ελληνισμό. Ένα συναρπαστικό βιβλίο για την ιδεολογία που σφράγισε τον 19ο αιώνα και άφησε το αποτύπωμά της μέχρι σήμερα.

Περιεχόμενα
Βραχυγραφίες και αρκτικόλεξα
Πρόλογος
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1. Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΦΟΙΝΙΚΑ
Ι. Από τον Ρήγα στη Φιλική Εταιρεία (1797-1821)
ΙΙ. Η πολύπλευρη «ζωή» και ο «θάνατος» στην Ελληνική Επανάσταση
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2. «ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΑΥΤΗΣ ΙΔΕΑΣ…»
Ι. Η αγόρευση του Ι. Κωλέττη (1844)
ΙΙ. Το βυζαντινό ιδεώδες
IIΙ. L’action civilisatrice
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3. ΟΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΙ
Ι. Ο Ιανός του φιλελευθερισμού/εθνικισμού
ΙΙ. Η Τουρκομάχος Ελλάς
III. Grecia fara da se: Το Επτανησιακό Ζήτημα (1848-1864)
ΙV. Η Εθνική Άμυνα μεταξύ σλαβοφοβίας και αλβανοφοβίας
ΚΕΦ.4 Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΙΚΙΣΜΟΥ
Ι. Η Ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα (1864) υπό τη δαμόκλειο σπάθη του αγροτικού ζητήματος
ΙΙ. Οι ταξικές παράμετροι της ελληνοβουλγαρικής διαμάχης στη Μακεδονία (1893-1912)
Επίλογος
Πρωτογενείς πηγές και δευτερογενής βιβλιογραφία
Ευρετήριο