8 Οκτωβρίου 1973: ορκίζεται η κυβέρνηση Μαρκεζίνη

8 Οκτωβρίου 1973: ορκίζεται η κυβέρνηση Μαρκεζίνη

Ο Γεώργιος Παπαδόπουλος πριν ακόμη εκλεγεί Προέδρος Δημοκρατίας είχε αποφασίσει την φιλελευθεροποίηση του επαναστατικού καθεστώτος. Πριν την ορκωμοσία του στο νέο αξίωμα είχε ήδη προαναγγείλει ότι εντός των πρώτων ημερών του Οκτωβρίου 1973 θα ορκιζόταν νέα κυβέρνηση η οποία θα αποτελείτο από πολιτικά πρόσωπα και η οποία θα διαδεχόταν την ήδη υπάρχουσα επαναστατική. Η νέα κυβέρνηση θα είχε ως κύρια αποστολή της την προπαρασκευή και την διενέργεια αδιάβλητων εκλογών.

Την Δευτέρα 8 Οκτωβρίου 1973 στις 12:30 το μεσημέρι ορκίζεται η νέα πολιτική κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Σπ. Μαρκεζίνη ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Γεώργιο Παπαδόπουλο. Η κυβέρνηση Μαρκεζίνη είχε μεταβατική ιδιότητα με αντικειμενικό της σκοπό όπως προαναφέραμε την διενέργεια εκλογών. Επομένως η Επανάσταση της 21ης Απριλίου 1967 λαμβάνει τέλος, αφού μία πολιτική κυβέρνηση αντικαθιστά την μέχρι τότε επαναστατική. Με το σύνθημα «συγχώρεση-λήθη-δίκαιες εκλογές» ξεκινά η κυβέρνηση Μαρκεζίνη. Όπως υποστήριξε ο ίδιος εκ των υστέρων «Εδέχθην την πρωθυπουργίαν διότι κατειχόμην από την έμμονον ιδέαν ότι δεν έπρεπε να απολεσθή η παρεχομένη ευκαιρία της πάση θυσία διεξαγωγής αδιαβλήτων εκλογών… Ηξιζεν, άλλωστε, η ανάληψις οιουδήποτε κινδύνου, έστω και με μόνην την ελπίδα να αποτραπή η ακολουθήσασα εθνική συμφορά. Διότι η καταστροφή της Κύπρου είναι ανυπολόγιστος εθνική συμφορά.»

Αμέσως ο Μαρκεζίνης άρχισε συνομιλίες με πολιτικά πρόσωπα προκειμένου να τα πείσει να λάβουν μέρος στις εκλογές. Οι περισσότεροι πολιτικοί της ΕΡΕ αλλά και της Ενώσεως Κέντρου, ακόμη και η αριστερά, όχι μόνο δεν είχαν αντιρρήσεις,  αλλά έβλεπαν ευνοϊκά την νέα κυβέρνηση και την διενέργεια εκλογών, εξαιρουμένων φυσικά τους  Παναγιώτη Κανελλόπουλο και Γεώργιο Μαύρο. Όταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ορκίστηκε Πρόεδρος της Δημοκρατία είχε αναφερθεί και στον χρόνο της διεξαγωγής των εκλογών και μάλιστα τις είχε προσδιορίσει αυτές εντός του ερχομένου τους, δηλαδή το 1974 και πολύ πριν την λήξη του.  Φυσικά τα γεγονότα τα οποία επακολούθησαν Πολυτεχνείο κλπ. ήταν αφορμή να καταρρεύσουν τα πάντα και να επέλθει η αλλαγή του πολιτικού καθεστώτος.  Το πραξικόπημα Ιωαννίδη ανέτρεψε την Κυβέρνηση Σπύρου Μαρκεζίνη ενάμιση μήνα μετά την άνοδό της στην εξουσία και σταμάτησε την υλοποίηση του σχεδίου για εκλογές.

Ο Σπ. Μαρκεζίνης όταν ανέλαβε την πρωθυπουργία και προκειμένου να προετοιμάσει τον λαό για τις επερχόμενες εκλογές είχε αποφασίσει να δώσει συνέντευξη τύπου η οποία είχε προγραμματιστεί  όπως και ο ίδιος γράφει, το Σάββατο στις 11 το πρωί της 17ης Νοεμβρίου. Όμως λόγω των γεγονότων που επακολούθησαν όπως προαναφέραμε αυτή αναβλήθηκε για την Τετάρτη 28 Νοεμβρίου. Με την επέμβαση Ιωαννίδη φυσικά και αυτή ματαιώθηκε. Εάν τελικά πραγματοποιείτο ο Μαρκεζίνης θα καθόριζε την ημερομηνία των εκλογών για τις 10 Φεβρουαρίου 1974.

Ο Μαρκεζίνης παρά το γεγονός ότι υπήρξε ένας ευφυής πολιτικός, εν τούτοις, δεν μπόρεσε να αποφύγει σημαντικά πολιτικά λάθη τα οποία του στοίχισαν στην πολιτική  σταδιοδρομία του. Ο Μαρκεζίνης από τα πρώτα πολιτικά του βήματα βρισκόταν συνεχώς σε αντίθεση με τους Αμερικάνους. Μπορούμε να πούμε μάλιστα ότι διατηρούσε μία εχθρότητα προς αυτούς, η οποία στοίχησε όχι μόνο στον ίδιο αλλά και στον Γεώργιο Παπαδόπουλο και κατ’ επέκταση στην Ελλάδα. Μία από τις χειρότερες υπηρεσίες που προσέφερε ο Μαρκεζίνης εις τον Παπαδόπουλο και εις την Ελλάδα ήταν η στάση που επέλεξε και παρέσυρε σε αυτήν τον Γεώργιο Παπαδόπουλο κατά τις ημέρες του Ισραλοαιγυπτιακού πολέμου.

Παρασυρμένος από τον αντιαμερικανισμό του θέλησε να κρατήσει ουδέτερη στάση και απαγόρευσε εμμέσως στις ΗΠΑ να μεταχειριστούν τις βάσεις που είχαν στην Ελλάδα για να βοηθήσουν τους Ισραηλινούς με την δικαιολογία ότι οι Έλληνες ευρίσκοντο σε άριστες σχέσεις με τους Άραβες τις οποίες δεν ήθελε να διαταράξει. Είναι όμως γνωστό ότι δεχόταν εξωτερικές επιδράσεις οι οποίες ίσως να τον οδήγησαν σε αυτή την στάση.

Γεγονός είναι, ότι πριν ο Μαρκεζίνης συμφωνήσει για την ανάληψη της πρωθυπουργία και την διενέργεια εκλογών, στις συναντήσεις του με τον Γεώργιο Παπαδόπουλο συνεχώς ανέβαλε την δημιουργία κυβερνήσεως και αυτές οι αδικαιολόγητες δολιχοδρομίες του είχαν ως αποτέλεσμα να καθυστερήσει τουλάχιστον ένα μήνα η δημιουργία πολιτικής κυβερνήσεως. Πολλοί λέγουν ότι ήταν σφάλμα του Παπαδόπουλου που επέμενε να αναθέσει στον Μαρκεζίνη την πολιτικοποίηση και την πορεία προς τις εκλογές, ένα σφάλμα που έβλαψε και τον ίδιο αλλά και την πατρίδα.

 Νίκος Παπαγεωργίου  

8 Οκτωβρίου 1973: ορκίζεται η κυβέρνηση Μαρκεζίνη
διαβάστε ακόμη